گفتگو با کارشناسانعضویت در خبرنامه
جستجوی هتل
از تاریخ
به مدت

چهار شنبه سوری، پیشوازی برای نوروز

آخرین چهار شنبه سال رسید و میهمان خانه ایرانیان شده است. مردم ایران زمین آخرین چهارشنبه را همراه با غبار غم و اندوه به دستان روزگار می‌سپارند. این روز رسوم مخصوص خود را دارد که هر کدام نماد سنت ایرانی است. هنوز هم مراسم سنتی مربوط به این جشن ملی، از دیرباز در فرهنگ مردم ایران زنده نگاه داشته شده‌است.

خبرگزاری میراث فرهنگی – گروه میراث فرهنگی- آیین آتش‌افروزی تا به حال بر جای مانده و نام «چهارشنبه سوری» بر خود گرفته‌است. جشن چهارشنبه سوری هر ساله به پیشواز نوروز می‌رود که پیوندی با چند آیین گوناگون دارد. این جشن برگرفته از آیین زرتشتی است که ایرانیان از 1700 سال پیش از میلاد تاکنون در پنج روز آخر هر سال، آن را با برافروختن آتش و جشن و شادی در کنار آن برگزار می‌کنند. اگرچه چهارشنبه‌سوری جشنی نیست که وابسته به دین افراد باشد و در میان پارسیان یهودی و مسلمان‏، ارمنی‏ها، ترک‏ها، کردها و زرتشتی‏ها رواج دارد. نقش آتش در این جشن به علت احترام گذاشتن به دین زرتشتی است.
در شب سوری آتش را برای گریزاندن سرما و فراخوانی گرما، آن هم بیشتر روی بامها می‌افروختند که شگون داشته است. این آتش، نماد مهر و نور و دوستی بود. به نوعی جشن سوری آمده تا نوید بهار و تازه شده طبیعت را بدهد.
در شاهنامه فردوسی اشاره‌های به بزم‌های چهارشنبه سوری شده‌است که نشان‌دهنده کهن بودن این جشن است.
چهارشنبه نزد اعراب از روزهای شوم و نحس بشمار می‌رفت و بر این باور بودند که روزهای نحس و شوم را باید با عیش و شادمانی گذراند.
شادی مردم در این جشن سوزاندن بیماری و مشکلاتشان در آتش است. این جشن وابسته به دین یا قومیت خاصی نیست و در میان بیشتر ایرانیان رواج دارد.
مراسم زیبایی که مردم در جشن سوری برگزار می‌کنند شامل: فالگوشی، گره گشایی، آجیل، قاشق زنی و رقص با آتش است.
فالگوشی و گره گشایی یکی از رسم‌های چهارشنبه‌سوری است که در آن دختران جوان نیت می‌کنند، پشت دیواری می‌ایستند و به سخن رهگذران گوش فرامی‌دهند و سپس بااین امید پاسخ نیت خود را می‌گیرند.
در این روزها اهل خانه و خویشاوندان گرد هم می‌آمدند و آخرین دانه‌های نباتی مانند: تخم هندوانه، تخم کدو، پسته، فندق، بادام، نخود، تخم خربزه، گندم و شاهدانه را که از ذخیره زمستان باقی مانده بود، روی آتش مقدس بو داده و با نمک تبرک می‌کردند و می‌خوردند. شاید اصطلاح نمک گیر شدن و نان و نمک کسی را خوردن از همین باور سرچشمه گرفته است.
از هرچه بگذریم از سنت قاشق زنی جشن سوری نمی‌توان گذشت. از دیگر سنت‌های مرسوم در جشن سوری قاشق‌زنی است. در این رسم دختران و پسران جوان، چادری بر سر و روی خود می‌کشند تا شناخته نشوند و به در خانه دوستان و همسایگان خود می‌روند. صاحبخانه از صدای قاشق‌هایی که به کاسه‌ها می‌خورد به در خانه آمده و به کاسه‌های آنان آجیل چهارشنبه‌سوری، شیرینی، شکلات، نقل و پول می‌ریزد. دختران نیز امیدوارند زودتر به خانه بخت بروند.
مراسم کوزه شکنی از دیگر مراسمی است که در میان مردم ایران زمین برگزار می‌شده است. در این مراسم مردم کوزه‌ای را در بالای بام خانه برده و آن را می‌شکستند و بر این باور بودند که با شکستن کوزه از بلاها به دور خواهند شد.
به روایتی مختار ثقفی برای خونخواهی از عاملین واقعه کربلا، در شهر کوفه که بیشتر آنان ایرانی بوده‌اند از این فرصت سود برد و در زمان همین جشن که مصادف با چهارشنبه بود بسیاری از آنان را قصاص کرد.
با گذشت دوره بیست سال جشن سوری مراسم متنوعی داشته است. برگزاری این جشنها را میتوان در استانهای مختلف ایران با شکوه خاصی دید:
در اصفهان چهارشنبه سوری را ” چهار شنبه سرخی ” نیز می گویند.
در برخی از شهرهای ایران، از جمله ایلام (نوروز آباد)، تویسرکان، کاشان، زاهدان (قصبه مود) و … مراسم چهارشنبه سوری را آخرین چهارشنبه ماه صفر برگزار می کنند.

در استان آذربایجان شرقی تبریزی ها در شب چهارشنبه سوری به روی هم آب یا گلاب می پاشند و معتقدند آب پاشیدن، زندگی را با سعادت قرین می کند. اما در آذربایجان غربی خانواده های ارومیه ای در این شب به خانه ی مسن ترین فرد فامیل می روند و به خوردن آجیل هفت رنگ سرگرم می شوند.


در استان فارس برای گشودن بخت دختران در شب چهارشنبه سوری به سعدیه می روند و از آب استخر سعدیه بر سر وروی دختران می  ریزند. زنان نیز با ریختن این آب به روی خود، معتقدند که مهرشان در دل شوهر بیشتر می شود.
پیشینه آتش‌بازی در جشن سوری را می‌توان به دوران قاجاریه نسبت داد. در این دوره آتش‌بازی در زمان ناصرالدین شاه و به وسیله ی فرانسوی‌ها در ایران رواج پیدا کرد که نخست برای سرگرمی شاه بود. این رسم همین طور ادامه پیدا کرد و به شکل امروزی در امد.
نسل جدید ایران از آیین‌های این جشن شناخت چندانی ندارد. با توجه به این‌که نسل به نسل به سوی آینده حرکت می‌کنیم اما از سنت اصیل این جشن‌ها فاصله می‌گیریم و به تابعیت از نفس خود دست به اصول این جشن‌ها می‌زنیم.

در واقع مراسمی که امروزه نزد ایرانیان برگزار می‌شود به نوعی متفاوت از دوران گذشته است. از نظر زرتشتیان آتش نماد مقدسی است و پریدن از روی آن به نوعی بی‌احترامی به آن نماد تلقی می‌شود. با این که برخی رسوم دیرینه این جشن از سنت ایرانی فراموش شده اما هنوز چهره نمادین خود را با دشواری بسیار در میان ایرانیان حفظ کرده است.

منبع خبر : خبرگزاری میراث فرهنگی 

http://www.chn.ir/NSite/FullStory/News/?Id=109463&Serv=3&SGr=22

ورود به سفرهای طلایی
نام کاربری و رمز عبور خود را وارد نمایید
فراموشی رمز عبور
ثبت نام
newsletter
سفرهای طلایی بهره‌مندی از ۱۰ تا ۷۰٪ تخفیف، با عضویت در خبرنامه سفرهای طلایی

 سامانه رزرو هتل سفرهای طلایی، به شما این امکان را می‌دهد تا از بهترین قیمت هتل‌ها در سطح ایران، در کوتاه‌ترین زمان مطلع شوید.


برای اطلاع از بهترین تخفیف‌های هتل‌های ایران ایمیل و شماره تلفن همراه خود را وارد کنید. 

ممنونم، بعدا عضو می‌شوم